فاطمه زهرا

عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ أَبِي الْحَسَنِ مُوسَى إِذْ أَتَاهُ رَجُلٌ نَصْرَانِيٌّ وَ نَحْنُ مَعَهُ بِالْعُرَيْض… فَقَالَ النَّصْرَانِيُّ: إِنِّي أَسْأَلُكَ أَصْلَحَكَ اللَّهُ قَالَ: سَلْ. قَالَ: أَخْبِرْنِي عَنْ كِتَابِ اللَّهِ تَعَالَى الَّذِي أَنْزَلَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ نَطَقَ بِهِ ثُمَّ وَصَفَهُ بِمَا وَصَفَهُ بِهِ فَقَالَ: ﴿حم * وَ الْكِتابِ الْمُبِينِ * إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ إِنَّا كُنَّا مُنْذِرِينَ * فِيهَا يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ﴾ (الدخان: ۱-۴) مَا تَفْسِيرُهَا فِي الْبَاطِنِ؟
فَقَالَ [مُوسَی بْن جَعْفَر]: «أَمَّا ﴿حم﴾ فَهُوَ مُحَمَّدٌ وَ هُوَ فِي كِتَابِ هُودٍ الَّذِي أُنْزِلَ عَلَيْهِ وَ هُوَ مَنْقُوصُ الْحُرُوفِ. وَ أَمَّا ﴿الْكِتاب الْمُبِين﴾ فَهُوَ أَمِيرُالْمُؤْمِنِينَ عَلِيٌّ وَ أَمَّا اللَّيْلَةُ فَفَاطِمَةُ وَ أَمَّا قَوْلُهُ ﴿فِيها يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ﴾ يَقُولُ يَخْرُجُ مِنْهَا خَيْرٌ كَثِيرٌ فَرَجُلٌ حَكِيمٌ وَ رَجُلٌ حَكِيمٌ وَ رَجُلٌ حَكِيم…».‏

ترجمه:

یعقوب بن جعفر بن ابراهيم می‌گوید: خدمت موسى بن جعفر(علیه السلام) بودم كه مردى نصرانى نزد آن حضرت آمد -و ما در عريض (وادى مدينه) با آن حضرت بوديم- … نصرانى گفت: أصلحک الله می‌خواهم از شما سؤالی بپرسم.
[حضرت موسی بن جعفر] فرمود: بپرس.
گفت: به من خبر ده از كتاب خداى تعالى كه آن را بر محمد نازل كرد و بدان تکلم نمود سپس اوصافی را برایش ذکر کرد و فرمود: ﴿حم * وَ الْكِتابِ الْمُبِينِ * إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ إِنَّا كُنَّا مُنْذِرِينَ * فِيهَا يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ﴾ [حم، سوگند به كتاب روشن كه آن را در شبى مبارک نازل كرده‏ايم. ما بيم دهنده‏ايم. در آن شب هر امر محكمى مقدّر گردد] تفسير باطنى اين آيات چيست؟
حضرت فرمود: اما «حم» محمد است و آن [اسم آن حضرت] در كتابى است كه بر هود نازل گشته و [این کلمه] از حروفش كاسته شده (يعنى در كتاب هود از محمد به حم تعبير شده و دو حرف «م» و «د» آن، افتاده است) و اما «كتاب مبین» اميرمؤمنان على و «شب مبارک» فاطمه است و اينكه فرموده است: ﴿فِيها يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ﴾ [در آن شب هر امر محكمى مقدّر گردد]؛ يعنى از فاطمه خير بسيارى بيرون آید و آن [خیر بسیار]مردى حكيم و مردى حكيم و مردى حكيم [یعنی ائمۀ معصموین از اولاد حضرت زهرا] است.

منابع:

كافی، شيخ كلينی، ج۱، ص۴۷۸ – ۴۷۹؛ تأويل الآيات، ‌سید شرف‌الدین استرابادی، ج۲، ص۵۷۳؛ مدينة المعاجز، علامه بحرانی، ج۶، ص۲۹۷ – ۳۰۱؛ تفسیر برهان، علامه بحرانی، ج۵، ص۸؛ بحار الأنوار، علامه مجلسی، ج۴۸، ص۸۵؛ تفسير كنز الدقائق، شيخ محمد قمی مشهدی، ج۱۴، ص۳۷۲.