منقبت هفتاد و ششم: فضیلت پاسخ به سؤال دینی و تکفّل ایتام آل محمد
«حَضَرَت امْرَأَةٌ عِنْدَ الصِّدِّيقَةِ فَاطِمَةَ الزَّهْرَاءِ فَقَالَتْ: إِنَّ لِي وَالِدَةً ضَعِيفَةً وَ قَدْ لُبِسَ عَلَيْهَا فِي أَمْرِ صَلَاتِهَا شَيْءٌ، وَ قَدْ بَعَثَتْنِي إِلَيْكِ أَسْأَلُكِ فَأَجَابَتْهَا فَاطِمَةُ عَنْ ذَلِكَ، ثُمَّ ثَنَّتْ، فَأَجَابَتْ، ثُمَّ ثَلَّثَتْ [فَأَجَابَتْ] إِلَى أَنْ عَشَّرَتْ فَأَجَابَتْ، ثُمَّ خَجِلَتْ مِنَ الْكَثْرَةِ، فَقَالَتْ: لَا أَشُقُّ عَلَيْكِ يَا بِنْتَ رَسُولِاللَّهِ.
قَالَتْ فَاطِمَةُ: هَاتِي وَ سَلِي عَمَّا بَدَا لَكِ، أَرَأَيْتِ مَنِ اكْتُرِىَ يَوْماً يَصْعَدُ إِلَى سَطْحٍ بَحَمْلٍ ثَقِيلٍ، وَ كِرَاؤُهُ مِائَةُ أَلْفِ دِينَارٍ، أَيَثْقُلُ عَلَيْهِ؟ فَقَالَتْ: لَا.
فَقَالَتْ: اكْتُرِيتُ أَنَا لِكُلِّ مَسْأَلَةٍ بِأَكْثَرَ مِنْ مِلْءِ مَا بَيْنَ الثَّرَى إِلَى الْعَرْشِ لُؤْلُؤاً فَأَحْرَى أَنْ لَا يَثْقُلَ عَلَيَّ، سَمِعْتُ أَبِي [رَسُولَ اللَّهِ] يَقُولُ: إِنَّ عُلَمَاءَ شِيعَتِنَا يُحْشَرُونَ، فَيُخْلَعُ عَلَيْهِمْ مِنْ خِلَعِ الْكَرَامَاتِ عَلَى قَدْرِ كَثْرَةِ عُلُومِهِمْ، وَ جِدِّهِمْ فِي إِرْشَادِ عِبَادِ اللَّهِ، حَتَّى يُخْلَعَ عَلَى الْوَاحِدِ مِنْهُمْ أَلْفُ أَلْفِ خِلْعَةٍ مِنْ نُورٍ.
ثُمَّ يُنَادِي مُنَادِي رَبِّنَا عَزَّ وَ جَلَّ: أَيُّهَا الْكَافِلُونَ لِأَيْتَامِ آلِ مُحَمَّدٍ، النَّاعِشُونَ لَهُمْ عِنْدَ انْقِطَاعِهِمْ عَنْ آبَائِهِم- الَّذِينَ هُمْ أَئِمَّتُهُمْ- هَؤُلَاءِ تَلَامِذَتُكُمْ وَ الْأَيْتَامُ الَّذِينَ كَفَلْتُمُوهُمْ وَ نَعَشْتُمُوهُمْ فَاخْلَعُوا عَلَيْهِمْ [كَمَا خَلَعْتُمُوهُمْ] خِلَعَ الْعُلُومِ فِي الدُّنْيَا.
فَيَخْلَعُونَ عَلَى كُلِّ وَاحِدٍ مِنْ أُولَئِكَ الْأَيْتَامِ عَلَى قَدْرِ مَا أَخَذُوا عَنْهُمْ مِنَ الْعُلُومِ حَتَّى إِنَّ فِيهِمْ- يَعْنِي فِي الْأَيْتَامِ- لَمَنْ يُخْلَعُ عَلَيْهِ مِائَةُ أَلْفِ خِلْعَةٍ وَ كَذَلِكَ يَخْلَعُ هَؤُلَاءِ الْأَيْتَامُ عَلَى مَنْ تَعَلَّمَ مِنْهُمْ.
ثُمَّ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى يَقُولُ: أَعِيدُوا عَلَى هَؤُلَاءِ الْعُلَمَاء الْكَافِلِينَ لِلْأَيْتَامِ حَتَّى تُتِمُّوا لَهُمْ خِلَعَهُمْ، وَ تُضَعِّفُوهَا فَيُتِمُّ لَهُمْ مَا كَانَ لَهُمْ قَبْلَ أَنْ يَخْلَعُوا عَلَيْهِمْ، وَ يُضَاعِفُ لَهُمْ، وَ كَذَلِكَ مَنْ بِمَرْتَبَتِهِمْ مِمَّنْ يُخْلَعُ عَلَيْهِ عَلَى مَرْتَبَتِهِمْ.
وَ قَالَتْ فَاطِمَةُ: يَا أَمَةَ اللَّهِ إِنَّ سِلْكاً مِنْ تِلْكِ الْخِلَعِ لَأَفْضَلُ مِمَّا طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ أَلْفَ أَلْفِ مَرَّةٍ».
ترجمه:
زنی خدمت حضرت زهرا(علیهاالسلام) شرفياب شد و عرضه داشت: مادری دارم ضعیف و رنجور که در امر نمازش مطلبی بر او مشتبه شده است. مرا نزد شما فرستاد تا پاسخ را از شما دريافت کنم. فاطمۀ زهرا(علیهاالسلام) پرسش او را پاسخ دادند؛ آن زن پرسش ديگری را مطرح نمود و حضرت پاسخ گفتند و بدين منوال پرسش سوم، چهارم، تا دهم را با حضرت در ميان نهاد و حضرت به تمامی آنها پاسخ دادند. آن زن به سبب کثرت سؤال، شرمنده گرديد و گفت: ای دختر فرستادۀ خدا، زحمت بر شما نباشم.
فاطمۀ زهرا(علیهاالسلام) فرمود: هر سؤالی به ذهنت میرسد در ميان بگذار [و از بازگو کردن آن شرمگين مباش]. به من بگو اگر کسی در مدت يک روز، اجیر شود که بار گران و سنگينی را بر دوش بکشد و آن را به بالای بام خانهای رساند و در برابر آن پاداشی معادل با صد هزار دينار زر ستاند آيا بر او ثقیل و سنگین است؟
آن زن عرضه داشت: خير. حضرت(علیهاالسلام) فرمود: من هم اجیر شده ام و اُجرت من در برابر پاسخ به هر سؤال، فزونتر است از این که ما بین ثری تا عرش پر از مروارید باشد پس سزاوارتر است که اين بار بر من سنگينی ننمايد!
شنيدم که پدرم رسول خدا(صلی الله علیه و آله) میفرمود: عالمان از شيعيان ما [در روز رستاخيز] در حالی که محشور میشوند به ميزان وفور دانش و تلاششان در ارشاد بندگان خدا بر آنها لباس کرامت پوشانيده میشود تا این اندازه که بر قامت يکی از آنان هزار هزار خلعت از نور پوشانده میشود.
آنگاه منادی پروردگارمان ندا میکند: ای کسانی که سرپرستی يتيمان آلمحمد را به عهده گرفتيد و آنها را [از زمین] بلند کردید در زمانی که از پدران خويش – که امامانشان باشند- دور ابودند! اينان شاگردان شما هستند. همان یتیمانی که سرپرستيشان را بر عهده گرفتيد و آنان را بلند نموديد. بر آنان خلعت دهید آنگونه که آنان را در دنيا با خلعت علوم پوشاندید. پس بر هر یک از آن ایتام به قدر علومی که آن ایتام از ایشان گرفتهاند خلعت میدهند حتی در آن ایتام کسی یافت میشود که صد هزار جامه بر اندامش پوشانده میشود و همين شاگردان به نوبۀ خود بر قامت شاگردانشان جامههای نورانی میپوشانند.
آنگاه خداوند میفرمايد: بر قامت علمایی که سرپرستی يتیمان آلمحمد را بر دوش داشتند دوباره از اين خلعتها بپوشانيد تا این که خلعتهایشان را کامل و دو برابر نماييد. پس خداوند قبل از این که بر شاگردانشان خلعت دهندنعمت را بر آنها تمام میسازد و دوچندان میکند و آنهایی که در مرتبهشان هستند نیز به قدر مرتبهشان خلعت میگیرند.
آنگاه حضرت زهرا(علیهاالسلام) فرمودند: ای بنده خدا، یک تار از آن جامهها از تمامی آنچه آفتاب بر آن تابيده است هزار هزار بار با ارزشتر است.
منابع:
تفسير امام حسن عسكری ، ص۳۴۰؛ منیة المرید، شهید ثانی، ص۱۱۵؛ بحار الانوار، علامه مجلسی، ج۲، ص۳.





















