منقبت هشتاد و نهم: مبعوث شدن زوقابیل یا جبرائیل برای خدمت فاطمۀ زهرا
مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِي قالَ: «بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ سَلْمَانَ إِلَى مَنْزلِ فَاطِمَةَ لِحَاجَةٍ. قَالَ سَلْمَانُ: فَوَقَفْتُ بِالْبَابِ وَقْفَةً حَتَّى سَلَّمْتُ فَسَمِعْتُ فَاطِمَةَ تَقْرَأُ الْقُرْآنَ جوا [مِنْ جو] وَ تَدُورُ الرَّحَى برّاً [مِنْ برٍّ] مَا عِنْدَهَا أَنِيسٌ.
قَالَ: فَعُدْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، رَأَيْتُ أَمْراً عَظِيماً! فَقَالَ: هِيهِ يَا سَلْمَانُ، تَكَلَّمْ بِمَا رَأَيْتَ وَ سَمِعْتَ.
قَالَ: وَقَفْتُ بِبَابِ ابْنَتِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَ سَلَّمْتُ، فَسَمِعْتُ فَاطِمَةَ تَقْرَأُ الْقُرْآنَ مِنْ جَوَّا، وَ الرَّحَى تَدُورُ مِنْ بَرَّا مَا عِنْدَهَا أَنِيسٌ! فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ وَ قَالَ: يَا سَلْمَانُ ابْنَتِي فَاطِمَةُ مَلَأَ اللَّهُ قَلْبَهَا وَ جَوَارِحَهَا إِيمَاناً إِلَى مُشَاشِهَا تَفَرَّغَتْ لِطَاعَةِ اللَّهِ فَبَعَثَ اللَّهُ مَلَكاً اسْمُهُ زُوقَابِيلُ وَ فِي خَبَرٍ آخَرَ :رَحْمة [جَبْرَئِيلُ] فَأَدَارَ لَهَا الرَّحَى وَ كَفَاهَا اللَّهُ مَؤُنَةَ الدُّنْيَا مَعَ مَؤُنَةِ الْآخِرَة»
ترجمه:
امام محمّد باقر(علیه السلام) فرمودند: پيامبر خدا(صلی الله علیه و آله) سلمان را نزد حضرت فاطمه(علیها السلام) فرستاد. سلمان مىگويد: من بر درب خانه ايستادم و سلام كردم. شنيدم كه حضرت فاطمه(علیها السلام) در داخل خانه مشغول تلاوت قرآن است و آسياب در حیاط مىچرخيد در حالى كه كسى آن را نمیچرخانید.
سلمان گوید: نزد رسول خدا(صلی الله علیه و آله) نشستم و گفتم: ای رسول خدا امر عظیمی مشاهده نمودم. پیامبر فرمود: ای سلمان بازگو آنچه را که دیدهای و شنیدهای.
سلمان گفت: به در خانۀ دخترت فاطمه(علیها السلام) رفتم و بر او سلام کردم و شنیدم فاطمه قرآن میخواند و آسياب در بیرون خانه مىچرخيد در حالى كه كسى کنار آن نبود.
پيامبر خدا تبسّمى كرد و فرمود: اى سلمان! خداوند متعال، قلب و اعضای دخترم فاطمه را تا سر استخوانهایش سرشار از ايمان نموده است. وى خود را برای عبادت پروردگار فارغ نمود خداوند [هم] ملكى به نام زوقابيل (و در روایت دیگر جبرئیل) را مأمور نموده تا آسياب را بگرداند. خداوند كارهاى دنيا و آخرت فاطمه(علیها السلام) را كفايت نموده است.
منابع:
دلائل الامامه، طبری (شيعی)، ص۱۳۹؛ ثاقب فی المناقب، ابن حمزه طوسی، ص۲۹۱؛ و با اختلاف کم: مناقب آل أبی طالب، ابن شهر آشوب، ج۳، ص۱۱۶؛ تسلية المجالس، کرکی حائری، ج۱، ص۵۲۵؛ بحار الأنوار، علامه مجلسی، ج۴۳، ص۴۶.
همچنین: «وحی بر سنگ آسیاب جهت خدمت به فاطمۀ زهرا»
عَنْ عَمَّارٍ وَ مَيْمُونَةَ أَنَّ كِلَيْهِمَا قَالا: «وَجَدْتُ فَاطِمَةَ نَائِمَةً وَ الرَّحَى تَدُورُ فَأَخْبَرْتُ رَسُولَ اللَّهِ بِذَلِكَ فَقَالَ: إِنَّ اللَّهَ عَلِمَ ضَعْفَ أَمَتِهِ فَأَوْحَى إِلَى الرَّحَى أَنْ تَدُورَ فَدَارَتْ.» وَ قَدْ رَوَاهُ أَبُو الْقَاسِمِ الْبُسْتِيُّ فِي مَنَاقِبِ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ وَ أَبُو صَالِحٍ الْمُؤَذِّنُ فِي الْأَرْبَعِينَ عَنِ الشَّعْبِيِّ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مَيْمُونَةَ وَ ابْنُ فَيَّاضٍ فِي شَرْحِ الْأَخْبَار ؛ از عمّار و ميمونه روايت شده که هر یک گفتند: دیدم كه حضرت فاطمه خواب است و آسياب مىچرخد، پس اين امر را به رسول خداخبر دادم ايشان فرمودند: همانا خداوند ضعف کنیزش فاطمه را دانست لذا به آسياب وحی نمود كه بچرخد و آسیاب چرخید.مناقب آل أبی طالب، ابن شهر آشوب، ج۳، ص۱۱۶؛ تسلية المجالس، کرکی حائری، ج۱، ص۵۲۴؛ بحار الأنوار، علامه مجلسی، ج۴۳، ص۴۵.
به همین مضمون با اختلاف کم: مقتل الحسین، خوارزمی، ج۱، ص۱۱۰.





















