فاطمه زهرا

قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَبَيْنَا أَهْلُ الْجَنَّةِ فِي الْجَنَّةِ إِذْ رَأَوْا مِثْلَ الشَّمْسِ قَدْ أَشْرَقَتْ لَهَا [لَهُ] الْجِنَانُ فَيَقُولُ أَهْلُ الْجَنَّةِ: يَا رَبِّ إِنَّكَ قُلْتَ فِي كِتَابِكَ‏: ﴿لا يَرَوْنَ فِيها شَمْساً [وَ لا زَمْهَرِيراً]﴾( الإنسان:۱۳) فَيُرْسِلُ اللَّهُ جَلَّ اسْمُهُ إِلَيْهِمْ جَبْرَئِيلَ فَيَقُولُ: لَيْسَ هَذِهِ شَمْساً [بِشَمْسٍ] وَ لَكِنَّ عَلِيّاً وَ فَاطِمَةَ [فَاطِمَةُ وَ عَلِيٌّ قَدْ] ضَحِكَا فَأَشْرَقَتِ الجَنَّةُ [الْجِنَانُ] مِنْ نُورِ ضَحِكِهِمَا.»

ترجمه:

ابن عباس گويد: در اين ميان که اهل بهشت در بهشت قرار گرفته‌اند، نوری مثل نور خورشيد ببينند كه بهشت از آن نور درخشان گشته، اهل بهشت گويند: پروردگارا تو در کتابت گفتى كه: ﴿لا يَرَوْنَ فِيها شَمْساً﴾ [در آن [بهشت] آفتابی نبينند]. خداى تعالی ‏جبرئيل را نزد آنها فرستد و به ایشان گوید: اين نه خورشيد است و نه ماه بلکه حضرت على و فاطمه خنديدند و بهشت از نور خنده‏شان درخشان شد‏.

منابع:

مناقب امام امير المؤمنين،محمد بن سليمان كوفی، ج۱، ص۱۸۳:(سلیمان کوفی با این عبارت آورده: «ليس هذه شمسا ولكن فاطمة و علي ضحكا فأشرقت الجنة من نور ضحكهما»)؛ امالی، شيخ صدوق،ص۳۳۳؛ روضةالواعظين، فتال نيشابوری،ص۱۶۳؛ مناقب آل أبی طالب، ابن شهر آشوب، ج۳، ص۱۰۹:(ابن شهر آشوب با اختلاف در عبارت، از كشف ثعلبی و فضائل أبو السَّعادات‏ در تفسیر (لا يَرَوْنَ فِيها شَمْساً وَ لا زَمْهَرِيراً) نقل کرده است)؛ تأویل الآیات، استرآبادی، ج۲، ص۷۵۲:(به نقل از امالی)؛ تسلية المجالس، کرکی حائری، ج‏۱،ص۵۶۵: (با اختلاف کم در عبارت)؛ بحار الأنوار، علامه مجلسی، ج۳۵، ص۲۴۱.
همچنین: قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَ بَيْنَا أَهْلُ الْجَنَّةِ فِي الْجَنَّةِ إِذْ رَأَوْا ضَوْءاً كَضَوْءِ الشَّمْسِ وَ قَدْ أَشْرَقَتِ الْجِنَانُ لَهَا [لَهُ] فَيَقُولُ أَهْلُ الْجَنَّةِ: يَا رضوان: قَالَ رَبُّنَا عَزَّ وَ جَلَّ: (لا يَرَوْنَ فِيها شَمْساً وَ لا زَمْهَرِيراً) فَيَقُولُ لَهُمْ رِضْوَانُ لَيْسَتْ هَذِهِ بِشَمْس وَ لَا قَمَر وَ لَكِنْ هَذِهِ فَاطِمَةُ وَ عَلِيٌّ ضَحِكَا ضَحِكاً أَشْرَقَتِ الْجِنَانُ مِنْ نُورِ ضَحِكِهِمَا.
منابع اهل تسنن: تفسير ثعلبی، ثعلبی، ج۱۰، ص۱۰۲؛ تفسير قرطبی، قرطبی، ج۱۹، ص۱۳۸ :(قرطبی از ثعلبی نقل نموده با اختلاف کم در عبارت)؛ كشف الأسرار و عدة الأبرار، رسید الدین میبدی، ج‏۱۰، ص۳۲۳؛ روح المعانی فی تفسير القرآن العظيم، آلوسی، ج‏۲۹، ص۱۵۹:(با اختلاف کم در عبارت و آخر روایت را اینگونه آورده: فأشرقت الجنان من نور ثغريهما)؛ و به همین مضمون: نزهة المجالس، صفوری، ج۲، ص۲۲۸ – ط القاهرة :(بنابر نقل شرح احقاق الحق، آیت الله مرعشی نجفی، ج،۱۰، ص۱۳۵.
منابع شیعه: عمده، ابن بطريق، ص۳۴۹؛ نهج الإيمان، ابن جبر، ص۱۷۵:(ابن بطریق و ابن جبر با این عبارت آورده اند: «ليست هذه شمسا و لا قمرا»