فاطمه زهرا

قَالَ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللّٰه:‏ سَمِعْتُ رَسُولَ اللّٰه يَقُولُ لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَبْلَ مَوْتِهِ بِثَلَاثٍ: «سَلَامُ اللَّهِ عَلَيْكَ يَا أَبَا الرَّيْحَانَتَيْنِ أُوصِيكَ بِرَيْحَانَتَيَّ مِنَ الدُّنْيَا فَعَنْ قَلِيلٍ يَنْهَدُّ رُكْنَاكَ وَ اللَّهُ خَلِيفَتِي عَلَيْكَ. فَلَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ عَلِيٌّ: هَذَا أَحَدُ رُكْنَيَّ الَّذِي قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ فَلَمَّا مَاتَتْ فَاطِمَةُ قَالَ عَلِيٌّ: هَذَا الرُّكْنُ الثَّانِي الَّذِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ‏».

ترجمه:

جابر بن عبد اللّٰه گفت: شنیدم که رسول خدا(صلی الله علیه و آله) سه روز قبل از ارتحالش به علی بن ابی طالب(علیه السلام) چنین می‌فرمود: سلام خدا بر تو باد ای پدر دو ریحانه (حسن و حسین(علیهما السلام)). به تو دربارۀ دو ریحانه‌ام در دنیا سفارش می‌کنم. به زودی دو ركن تو منهدم می‌شود، و خدا خليفۀ من بر تو است. [یعنی خدا جای خالی من را برای تو پر خواهد نمود.]چون رسول خدا(صلی الله علیه و آله) از دنیا رحلت نمود، حضرت علی(علیه السلام) فرمود: این یکی از دو رکن من بود که رسول اللّٰه(صلی الله علیه و آله) به من فرموده بود و چون حضرت فاطمه(علیها السلام) به شهادت رسید، علی(علیه السلام) فرمود: این رکن دومی بود که رسول‌اللّٰه(صلی الله علیه و آله) فرموده بود.

منابع:
امالی، شيخ صدوق، ص۱۹۸؛ معانی الأخبار، شيخ صدوق، ص۴۰۳؛ روضة الواعظين، فتال نيشابوری، ص۱۵۲ و ص۱۵۳؛ بحار الأنوار، علامه مجلسی، ج۴۳، ص۱۷۳و ص۲۶۱.
و با اختلاف کم در این منابع: ألقاب الرسول و عترته، من قدماء المحدثين، ص۲۳؛ تنبيه الغافلين عن فضائل الطالبين، ابن كرامة، ص۴۳؛ مناقب آل أبی طالب، ابن شهر آشوب، ج۳، ص۱۳۶؛ عمده، ابن بطريق، ص۳۰۸؛ كشف الغمة، إربلی، ج۱، ص۶۶.
منابع اهل تسنن: مناقب علی بن أبی طالب، ابن مردويه اصفهانی، ص۲۰۴؛ مقتل الحسین، خوارزمی، ج۱، ص۱۰۳؛ مناقب، خوارزمی، ص۱۴۱؛ تاريخ مدينة دمشق، ابن عساكر، ج۱۴، ص۱۶۶ -۱۶۷؛ ترجمة إمام حسين، ابن عساكر، ص۱۷۴؛ ذخائر العقبى، احمد بن عبداللّٰه طبری، ص۵۶؛ نظم درر السمطين، زرندی حنفی، ص۹۸؛ كنز العمال، متقی هندی، ج۱۱، ص۶۲۵.

و همچنین: عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ [و آله] وَسَلَّمَ لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ: «سَلَامٌ عَلَيْكَ أَبَا الرَّيْحَانَتَيْنِ مِنَ الدُّنْيَا، فَعَنْ قَلِيلٍ يَذْهَبُ رُكْنَاكَ وَاللَّهُ خَلِيفَتِي عَلَيْكَ»، فَلَمَّا قُبِضَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ [و آله] وَسَلَّمَ قَالَ عَلِيٌّ: هَذَا أَحَدُ الرُّكْنَيْنِ الَّذِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ [و آله] وَسَلَّمَ، فَلَمَّا مَاتَتْ فَاطِمَةُ قَالَ: هُوَ الرُّكْنُ الْآخَرُ الَّذِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ [و آله] وَسَلَّمَ. فضائل الصحابة، احمد بن حنبل، ج۲، ص۷۷۳.

و همچنین: إنَّ رَسُولَ اللّٰه صَلى اللّٰه تَعَالى عَليهِ وَ سَلَّم قَالَ لَهُ (عَلِیّ): أَبَا الرِيحَانَتَين، أُوصِيكَ بِرِيحانَتَيَّ خَيراً فَي الدُنيا قَبلَ أَنْ يَنْهَدَّ رُكنَاكَ فَلَمَّا مَاتَ صلى اللّٰه تعالى عليه وسلم قَالَ عَلِيّ: هَذا أَحَدُ الرُكنَين، فَلَمَّا مَاتَتْ فَاطِمَة قَالَ : هَذا الرُّكْنُ الآخَر». الفايق في غريب الحديث، جار اللّٰه زمخشری، ج۱، ص۱۶۲.