ترجمه:
جابر جعفی از حضرت صادق علیه السلام در بارۀ آیۀ (وَ الْفَجْرِ﴾ روایت كرده كه فرمود: «فجر» [در سورۀ مبارکۀ فجر] قائم(عج الله تعالی فرجه الشریف) است و «شبهاى دهگانه» ائمه(علیهم السلام) هستند از امام حسن مجتبی(علیه السلام) تا امام حسن عسكرى(علیه السلام) و ﴿الشَّفْع﴾ اميرالمؤمنين(علیه السلام) و فاطمه(علیها السلام) است و ﴿الْوَتْر﴾ خداى يكتاست كه شريكى ندارد. ﴿وَ اللَّيْلِ إِذا يَسْرِ﴾ [و آن شبی که سپری می‌شود] حكومت حَبتَر (نام یکی از غاصبان خلافت) است كه تا قيام قائم(عج الله تعالی فرجه الشریف) ادامه دارد.
منابع:
تأويل الآيات، استر آبادی، ج۲، ص۷۹۲؛ تفسیر برهان، علامه بحرانی، ج۵، ص۶۵۰؛ بحار الأنوار، علامه مجلسی، ج۲۴، ص۷۸ و ج۳۱، ص۵۹۱؛ تفسير كنز الدقائق، شيخ محمد قمی مشهدی، ج۱۴، ص۲۶۶ – ۲۶۷.
ترجمه:
از امام رضا(علیه السلام) از پدرش از پدران گرامیش از على(علیه السلام) روايت شده است كه فرمود: رسول خدا(صلی الله علیه و آله) خطاب به من فرمود: اى على(علیه السلام)! جمعى از مردان قبيلۀ قريش مرا به دلیل امر فاطمه(علیها السلام) مورد عتاب قرار داده و گفتند: ما او را از تو خواستگارى كرديم ولى نپذيرفتى و او را به ازدواج حضرت على(علیه السلام) در آوردى.
در جواب آنها گفتم: به خداوند سوگند من نبودم كه خواستگارى شما را رد كردم و او را همسر علی(علیه السلام) قرار دادم بلكه خدا خواستگارى شما را نپذيرفت و او را همسر على(علیه السلام) قرار داد؛ زيرا جبرئيل بر من فرود آمد و گفت: ای محمد! همانا خداوند جل جلاله مىفرمايد: اگر من على(علیه السلام) را خلق نكرده بودم، از زمان حضرت آدم به بعد، کُفو و همتایی برای دخترت فاطمه(علیها السلام) بر روى زمين يافت نمیشد.
منابع:
عيون أخبار الرضا، شيخ صدوق، ج۱، ص۲۰۳؛ بحار الأنوار، علامه مجلسی، ج۴۳، ص۹۲ -۹۳.
همچنین: عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: لَوْ لَا أَنَّ اللَّهَ تَعَالَى خَلَقَ [عَلِیّا] أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ [لِفَاطِمَة] لَمْ يَكُنْ لِفَاطِمَةَ[مَا كَانَ لَهَا] كُفْوٌ عَلَى وَجْهِ الْأَرْضِ آدَمُ فَمَنْ دُونَهُ. از امام صادق روايت شده كه فرمودند: اگر خداوند تعالى على را خلق نكرده بود كسى بر روی زمین – از آدم و هر که بعد از آدم آمده است- کفو و نظیر فاطمه نبود. مناقب آل ابی طالب، ابن شهر آشوب، ج۲، ص۲۹؛ كشف الغمة، اربلی، ج۲، ص۱۰۰؛ صراط المستقيم، عاملی بياضی، ج۱، ص۱۷۲؛ محتضر، حسن بن سليمان حلی، ص۲۴۰؛تفسیر برهان، علامه بحرانی، ج۴، ص۱۴۳؛ بحار الانوار، علامه مجلسی، ج۴۳، ص۱۰۷.
و همچنین: عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ عَنْهُ قَالَ: لَوْ لَمْ يُخْلَقْ عَلِيٌّ مَا كَانَ لِفَاطِمَةَ كُفْو ؛ تفسير قمی، علی بن إبراهيم قمی، ج۲، ص۳۳۸؛ مناقب آل أبی طالب، ابن شهر آشوب، ج۲، ص۲۹؛ جواهر السنية، حر عاملی، ص۲۵۲؛ تفسیر برهان ، علامه بحرانی، ج۵، ص۱۹۴؛ بحار الأنوار، علامه مجلسی، ج۴۰ ، ص۷۷ و ج۴۳، ص۵۸.
منبع اهل تسنن: فردوس الاخبار، ديلمی، ج۳، ص۳۷۳ (بنا بر نقل إحقاق الحق، آیت الله مرعشی نجفی، ج۲۵، ص۳۶۰؛ ينابيع المودة ، قندوزی، ج۲، ص۶۷.
ترجمه:
جابر بن عبد اللّٰه گفت: شنیدم که رسول خدا(صلی الله علیه و آله) سه روز قبل از ارتحالش به علی بن ابی طالب(علیه السلام) چنین می‌فرمود: سلام خدا بر تو باد ای پدر دو ریحانه (حسن و حسین(علیهما السلام)). به تو دربارۀ دو ریحانه‌ام در دنیا سفارش می‌کنم. به زودی دو ركن تو منهدم می‌شود، و خدا خليفۀ من بر تو است. [یعنی خدا جای خالی من را برای تو پر خواهد نمود.]چون رسول خدا(صلی الله علیه و آله) از دنیا رحلت نمود، حضرت علی(علیه السلام) فرمود: این یکی از دو رکن من بود که رسول اللّٰه(صلی الله علیه و آله) به من فرموده بود و چون حضرت فاطمه(علیها السلام) به شهادت رسید، علی(علیه السلام) فرمود: این رکن دومی بود که رسول‌اللّٰه(صلی الله علیه و آله) فرموده بود.
منابع:
امالی، شيخ صدوق، ص۱۹۸؛ معانی الأخبار، شيخ صدوق، ص۴۰۳؛ روضة الواعظين، فتال نيشابوری، ص۱۵۲ و ص۱۵۳؛ بحار الأنوار، علامه مجلسی، ج۴۳، ص۱۷۳و ص۲۶۱.
و با اختلاف کم در این منابع: ألقاب الرسول و عترته، من قدماء المحدثين، ص۲۳؛ تنبيه الغافلين عن فضائل الطالبين، ابن كرامة، ص۴۳؛ مناقب آل أبی طالب، ابن شهر آشوب، ج۳، ص۱۳۶؛ عمده، ابن بطريق، ص۳۰۸؛ كشف الغمة، إربلی، ج۱، ص۶۶.
منابع اهل تسنن: مناقب علی بن أبی طالب، ابن مردويه اصفهانی، ص۲۰۴؛ مقتل الحسین، خوارزمی، ج۱، ص۱۰۳؛ مناقب، خوارزمی، ص۱۴۱؛ تاريخ مدينة دمشق، ابن عساكر، ج۱۴، ص۱۶۶ -۱۶۷؛ ترجمة إمام حسين، ابن عساكر، ص۱۷۴؛ ذخائر العقبى، احمد بن عبداللّٰه طبری، ص۵۶؛ نظم درر السمطين، زرندی حنفی، ص۹۸؛ كنز العمال، متقی هندی، ج۱۱، ص۶۲۵.
و همچنین: عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ [و آله] وَسَلَّمَ لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ: «سَلَامٌ عَلَيْكَ أَبَا الرَّيْحَانَتَيْنِ مِنَ الدُّنْيَا، فَعَنْ قَلِيلٍ يَذْهَبُ رُكْنَاكَ وَاللَّهُ خَلِيفَتِي عَلَيْكَ»، فَلَمَّا قُبِضَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ [و آله] وَسَلَّمَ قَالَ عَلِيٌّ: هَذَا أَحَدُ الرُّكْنَيْنِ الَّذِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ [و آله] وَسَلَّمَ، فَلَمَّا مَاتَتْ فَاطِمَةُ قَالَ: هُوَ الرُّكْنُ الْآخَرُ الَّذِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ [و آله] وَسَلَّمَ. فضائل الصحابة، احمد بن حنبل، ج۲، ص۷۷۳.
و همچنین: إنَّ رَسُولَ اللّٰه صَلى اللّٰه تَعَالى عَليهِ وَ سَلَّم قَالَ لَهُ (عَلِیّ): أَبَا الرِيحَانَتَين، أُوصِيكَ بِرِيحانَتَيَّ خَيراً فَي الدُنيا قَبلَ أَنْ يَنْهَدَّ رُكنَاكَ فَلَمَّا مَاتَ صلى اللّٰه تعالى عليه وسلم قَالَ عَلِيّ: هَذا أَحَدُ الرُكنَين، فَلَمَّا مَاتَتْ فَاطِمَة قَالَ : هَذا الرُّكْنُ الآخَر». الفايق في غريب الحديث، جار اللّٰه زمخشری، ج۱، ص۱۶۲.
]]>