ترجمه:
جابر، از امام صادق(علیه السلام) نقل نموده است که: محضر مبارک امام صادق(علیها السلام) عرض كردم: چرا فاطمۀ زهرا(علیها السلام) به «زهراء» نامگذاری شدند؟
حضرت فرمودند: زيرا خدای عزّوجلّ او را از نور عظمت خودش آفريد و هنگامى كه [نور وجود] فاطمۀ زهرا(علیها السلام) درخشيد آسمان‌ها و زمين به نورش روشن گردید و ديدگان فرشتگان از شدّت نورش بسته شد و تمام ملائكه برای خدای تبارک و تعالى سجده نمودند و عرض كردند: اله ما و سرور ما! اين نور، چیست؟
خداوند متعال به آنها وحى فرمود: اين نوری از نور من است كه در آسمان ساكنش كردهام. او را از عظمت خويش آفريدم و از صلب پيامبرى از پيامبرانم خارج نمودم و بر تمام انبياء برتري دادم. از اين نور، پيشوايانى را كه به امر من قيام مىكنند و مردم را به حق من هدايت مىنمايند بيرون مىآورم و اين پيشوايان را پس از انقطاع وحی، جانشينان خود در روى زمين قرار مىیدهم.
منابع:
إمامة و التبصرة، علی ابن بابويه قمی، ص۱۳۳؛ علل الشرائع، شيخ صدوق، ج۱، ص۱۷۹ – ۱۸۰؛ معانی الأخبار، شيخ صدوق، ص۶۴؛ دلائل الامامه، طبری شیعی، ص۱۴۹؛ نوادر المعجزات، طبری، ص۸۲: (طبری روایت را از جابر بن عبد الله، از امام باقر نقل کرده است)؛ دُر النظيم، عاملی، ص۴۵۶؛ عدد القوية، علامه حلی، ص۲۲۷؛ كشف الغمه، إربلی، ج۲، ص۹۲؛ محتضر، حسن بن سليمان حلی، ص۲۳۴؛ جواهر السنيه، حر عاملی، ص۲۳۹؛ بحار الأنوار، علامه مجلسی، ج۴۳، ص۱۲.
منبع اهل تسنن: اهل البیت، توفیق ابوعلم، ص۱۱۲: (بنا بر نقل شرح احقاق الحق، آیت الله مرعشی نجفی، ج۱۹، ص۱۰).
]]>
ترجمه:
جابر بن عبد اللَّه انصاری گويد: پيغمبر خدا(صلی الله علیه و آله) فرمود: بايد به خورشيد اقتدا کنید، و هر گاه كه خورشید غایب گشت بايد از ماه پيروى نمایيد، و چون ماه نيز از شما پنهان گرديد، زهره را مقتداى خود سازيد، و چون زهره هم از ديد شما پنهان گشت از دو ستاره پیروی نمایید. مردم عرض كردند: يا رسول اللَّه خورشيد و قمر و زهره و فرقدان چه هستند؟ حضرت(صلی الله علیه و آله) فرمود: من خورشيدم، و علىّ(علیه السلام) ماه است و «زهره» فاطمه(علیها السلام) ، و فَرقدان حسن و حسين(علیهما السلام) هستند.
منابع:
معانی الأخبار، شيخ صدوق، ص۱۱۵؛ المحتضر، حسن بن سلیمان حلی، ص۲۴۴:(به جای «اقْتَدُوا» آورده: «اهتدوا» با این اختلاف: «و الفرقدان الحسن و الحسین و تسعة من ذریة الحسین»)؛ بحار الأنوار، علامه مجلسی، ج۲۴، ص۷۴.
منابع اهل تسنن: مقتل الحسین، خوارزمی ج۱، ص۱۶۵؛ خوارزمی به جای« اقْتَدُوا » آورده «اهْتَدُوا» و با این اختلاف: «الشَّمْسُ أَنَا، وَ الْقَمَرُ عَلِيٌّ …»؛ شواهد التنزيل، حاكم حسكانی، ج۱، ص۷۷: (حسکانی مانند خوارزمی نقل نموده است)؛ و در ج۲، ص۲۸۸:(به همین مضمون و با عبارتی دیگر از انس بن مالک نقل نموده)؛ فرائد السمطين، جوینی، ج۲، ص۱۸: جوینی به جای «اقْتَدُوا» گفته: «اطلبوا» و با این اختلاف: «قلنا يا رسول اللّه: و من الشمس؟ قال: أنا. قلنا: و من القمر؟ قال: عليّ. قلنا: و من الزهرة؟ قال: فاطمة. قلنا: فمن الفرقدان؟ قال: الحسن و الحسين عليهما السلام».
همچنین: عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: قَالَ رسول الله قَالَ مَعَاشِرَ النَّاسِ مَنِ افْتَقَدَ الشَّمْسَ فَلْيَتَمَسَّكْ بِالْقَمَرِ وَ مَنِ افْتَقَدَ الْقَمَرَ فَلْيَتَمَسَّكْ بِالزُّهَرَةِ وَ مَنِ افْتَقَدَ الزُّهَرَةَ فَلْيَتَمَسَّكْ بِالْفَرْقَدَيْنِ ثُمَّ [فَسُئِلَ عَنْ ذَلِكَ] قَالَ [فَقَالَ] رَسُولُ اللَّهِ: أَنَا الشَّمْسُ وَ عَلِيٌّ الْقَمَرُ وَ فَاطِمَةُ الزُّهَرَةُ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَيْنُ الْفَرْقَدَان. معانی الأخبار، شيخ صدوق، ص۱۱۴؛ مناقب، ابن شهر آشوب، ج۱، ص۲۸۱: ابن شهر آشوب به جای «فَلْيَتَمَسَّكْ» آورده: «فَلْيَسْتَمْسِكْ»؛ عدد القویه، رضی الدین حلی، ص۸۵ ؛ در النظیم، یوسف بن حاتم شامی، ص۷۹۱.(ابن شهر آشوب و رضی الدین حلی و یوسف بن حاتم از کتاب خصائص العلویه، نطنزی -از بزرگان اهل تسنن در قرن ۶- نقل نموده‌اند)
منابع اهل تسنن: قصص الانبیاء(عرائس المجالس)، ثعلبی، ص۵ (بنابر نقل: إحقاق الحق، آیت الله مرعشی نجفی، ج۲۴، ص۲۵۰ ) و مطبع الحیدری، الباب الخامس في ذکر ما زین الله به الأرض، ص۱۳) ؛ نزهة المجالس، صفورى، ج۲، ص۲۲۲ ط: القاهرة: (بنابر نقل شرح احقاق الحق، آیت الله مرعشی نجفی، ج۹، ص۲۵۴) به این عبارت: (الزهرة فاطمة و الفرقدان الحسن و الحسين رضي اللّه عنهم. ذكر في «العرائس».)
همچنین: عَنْ أَنَس قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ: اتَّبِعُوا الشَّمْسَ حَتَّى تَغْرُبَ، فَإِذَا غَرَبَتْ فَاتَّبِعُوا الْقَمَرَ حَتَّى يَغِيبَ [تَغْرُبَ] فَإِذَا غَابَ[غرب] فَاتَّبِعُوا الزُّهَرَةَ حَتَّى تَغِيبَ[تَغْرُبَ]، فَإِذَا غَابَتْ [غربت] فَاتَّبِعُوا الْفَرْقَدَيْنِ، [فسئل عن ذلك فقال:] قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ: أَنَا الشَّمْسُ، وَ ابْنُ عَمِّي عَلِيٌّ الْقَمَرُ، وَ ابْنَتِي الزُّهَرَةُ، وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَيْنُ الْفَرْقَدَانِ. الروضة في فضائل أمير المؤمنين، شاذان بن جبرئیل قمی، ص۲۰۰؛ الفضائل، شاذان بن جبرئيل قمی، ص۱۶۳:(با اختلاف در عبارت)؛ اثبات الهداه ج۲، ص۹۹ : با این اختلاف: «الشمس أنا، و القمر علي، و الزهرة ابنتي؛ و الفرقدان الحسن و الحسين عليهما السّلام».
منبع اهل تسنن: الأربعين، أبو محمد بن أبى الفوارس(م:۴۱۲)، ص۴۳ مخطوط، الحديث الحادي و الثلثون، (بنابر نقل شرح احقاق الحق، آیت الله مرعشی نجفی، ج۶، ص۲۲۴) با این اختلاف: «فقيل له عن ذلك فقال: أنا الشمس، و عليّ القمر، و الزّهرة فاطمة، و الفرقدان الحسنان، صلوات اللّه عليهم أجمعين.»
ترجمه:
ابوبصیر از امام باقر(علیه السلام) روایت کرده که فرمودند: اطاعت از حضرت فاطمۀ زهرا(علیهاالسلام) بر جمیع آنان که خدا آفریده است از جن و انس و پرندگان و چهارپایان و پیامبران و ملائکه واجب است.
منابع:
دلائل الامامه، طبری (شيعی)، ص۱۰۴ – ۱۰۶؛ مستدرک سفينة البحار، نمازی شاهرودی، ج۶، ص۲۰۶ – ۲۰۸.
ترجمه:
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: نبوت هیچ پیامبری به کمال نرسید تا اینکه به فضل و معرفت [محبت] حضرت زهرا(علیهاالسلام) اقرار کرد.
منابع:
مجمع النورين، مرندی، ص۴۰ (به نقل از مدینة المعاجز)؛ أسرار فاطميه، شيخ محمد فاضل مسعودی، ص۳۶؛ فاطمة الزهرا بهجة قلب مصطفی، رحمانی همدانی، ص۸۶(به نقل از مدینة المعاجز).
همچنین: «عرضۀ محبت حضرت زهرا بر مخلوقات»
قَالَ النَّبىُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سلّم: إنّ اللّهَ -لَهُ الْحَمْدُ- عَرَضَ حُبَّ عَلَىٍّ وَ فَاطِمَةَ وَ ذُرِّيَّتِهَا عَلَى الْبَرِيَّةِ فَمَنْ بَادَرَ مِنْهُمْ بِالْإِجَابَةِ جَعَلَ مِنْهُمْ وَ الرُّسُل وَ مَنْ أَجَابَ بَعْد ذَلِكَ جُعِلَ مِنْهُمْ الشِّيعَةَ وَ إِنَّ اللَّهَ جَمَعَهُمْ فى الْجَنَّةِ»؛ رسول خدا فرمود: همانا خداى تعالى كه جميع محامد مختصّ اوست، دوستى على و فاطمه و فرزندان ايشان را بر خلق عرضه كرد. هر كس كه نسبت به آن محبت سبقت گرفت و زود پذیرفت، آنها را از اهل بیت و پيغمبران مقرّر فرمود و كسى كه بعد از ايشان اجابت نمود، از شيعیان گشت و به درستى كه خداى تعالى همۀ آنها را در بهشت جمع خواهد كرد.
منبع اهل تسنن: مناقب مرتضوى،محمد صالح حسینی ترمذی، ص۱۰۲.
و همچنین: «تکامل انبیا به جهت اقرار کردن به اطاعت و ولایت حضرت زهرا»:
عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ أُسَيْدٍ الْغَفَّارِ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ: «مَا تَكَامَلَتِ النُّبُوَّةُ لِنَبِيٍّ فِي الْأَظِلَّةِ حَتَّى عُرِضَتْ عَلَيْهِ وَلَايَتِي وَ وَلَايَةُ أَهْلِ بَيْتِي وَ مَثُلُوا لَهُ فَأَقَرُّوا بِطَاعَتِهِمْ وَ وَلَايَتِهِمْ.» حذيفة بن اسيد گفت پيامبر اكرم فرمود نبوت هيچ پيامبرى در عالم اظله تكميل نشد مگر اينكه ولايت من و ولايت اهل بيتم بر او عرضه شد و تمثال آنها براى آن پيامبر مجسم شد و پیامبران، اقرار به اطاعت و ولايت اهل بیت نمودند. بصائر الدرجات، محمد بن حسن صفار، ص۹۳؛ غرر الأخبار و درر الآثار، ديلمی، ص۳۰۶؛ بحار الأنوار، علامه مجلسی، ج۲۶، ص۲۸۱(به نقل از بصائر الدرجات).
نکته: بر طبق روایات شیعه و اهل تسنن، شأن نزول آیه تطهیر این است که اهل بیت پیامبر اکرم حضرت علی و حضرت فاطمه و امام حسن و امام حسین علیهم السلام می‌باشند.
]]>